जेव्हा पुस्तकं बोलू लागतात...!

      आजवर वाचलेल्या आत्मचरित्रांचा विचार केला तर ते कुणी लिहिलं आहे, यावरुन त्यात कोणता मजकूर जास्त वा कमी असेल याचा आधीच अंदाज बांधता येतो. लिहिणारी “ती” असेल तर तिचं बालपण, पालक, भावंडं, त्यापुढे लग्न, नवऱ्याचं कुटूंब, तिथले हरतऱ्हेचे नातेसंबंध, संसारातील सुखाचे क्षण आणि वादळे हा भाग तर हटकून असतोच आणि जास्त प्रमाणात असतो. आत्ता वाचलेलं पुस्तक माझं हे निरीक्षण खरं ठरवतं. पण यात वर नमूद केल्यापेक्षाही दोन अधिकच्या आणि विशेष गोष्टी आहेत. एक म्हणजे लेखिका मूळची born and brought up in कोकण म्हणजे रत्नागिरीतील फणसवळे आणि सासरकडून सिंधुदुर्गातील भिरंवडेकडची असल्यामुळे सुरुवातीच्या भागात अस्सल कोकणी लाल मातीचा गंध जाणवतो. आणि हे एका विचारी दलित स्त्रीनं लिहिलेलं आत्मचरित्र असल्यामुळे बालपणापासून ते अगदी वृद्धापकाळापर्यंत वेगवेगळ्या तऱ्हेने आणि वेगवेगळ्या वाटेने जातीभेद तिच्या आयुष्यात कसा झिरपत गेला, ते दाखवून देण्यात लेखिका यशस्वी ठरली आहे.  हे पुस्तक आहे उर्मिला पवार यांनी लिहीलेलं आयदान. आयदान म्हणजे आपल्या संसारात बांबूपासून तयार केलेली सूपं, रोवळ्या, परद्या, हारे, क...

पुरुषः अस्वस्थ रहस्याचा शोध मराठी वाचकाला निखळ अभिमान वाटावा अशी एक सातत्यपूर्ण साहित्यीक परंपरा म्हणजे दरवर्षी प्रकाशित होणारे वेगवेगळ्या विषयांवर आधारित दिवाळी अंक. रसिक वाचकांसाठी विचारांची आणि मनोरंजनाची पर्वणी हे दिवाळी अंक गेले काही वर्षे उपलब्ध करुन देत आहेत. यावेळी प्रथमच एक दिवाळी अंक अखंड अगदीं अथ ते इती वाचून काढला. कारण त्याचा विषय आणि मांडणी. लोकमतचा २०२३ सालचा दीपोत्सव अंक. विषय पुरुष- ‘अस्वस्थ’ रहस्याचा शोध. संपादक अपर्णा वेलणकर यांची मुद्देसूद आणि संवेदनशील प्रस्तावनाच या विषयाची व्याप्ती समजून घ्यायला उपयोगी पडते. त्या म्हणतात, “ पुरुष हा प्राणी सध्या एकूणच ‘ आरोपीच्या पिंजऱ्या’त उभा आहे आणि त्याला सबळ कारणेही आहेत. पण तरीही त्याच्या खांद्यावर हात टाकून ‘ मित्रा, तू कसा आहेस?’ असा एक साधा, प्रांजळ प्रश्न आपण विचारु शकतो का, आणि त्या प्रश्नाला जी खरी उत्तरे मिळतील, ती तशीच्या तशी ऐकण्याची, समजून घेण्याची आपली तयारी असेल का?...” हाच विचार या अंकाची जुळवणी करताना त्यांनाही पडला होता. पुढे तर त्यांनी पुरुषांची एक वर्गवारीच दिली आहे. स्त्री पुरुष समानतेचे सूत्र समजून उमजून...

It is a truth universally acknowledged, that once you fall in love with Jane Austen, you are forever a 'Janeite'. Countless re-reading of her texts, frantic devoration of her screen or book adaptations, constant admiration for her mighty craft and literary production are some of the qualities of Janites what make them what they are. Janites don't only delve deeper into this little Austenian ocean of letters, they add much more to it. Just like Shakespeare, she doesn't tell us only stories, she has given us some universal patterns which will never go out of picture; but always seen and felt. That is why we have some beautiful modern texts created as a tribute to Jane Austen as well as original works having their own worth and say.  There are literally countless adaptations of almost all her novels. But one particular novel that tops the list is Pride and Prejudice- evergreen classic story of spirited, sharp witted Elizabeth Bennet and an honourable gentleman Fitzwilliam ...